วันพฤหัสบดีที่ 9 เมษายน 2569 วิทยาลัยพหุวิทยาการและสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นำโดย ศาสตราจารย์ ดร.อภิชาต โสภาแดง ให้การต้อนรับ พลโท ชายแดน กฤษณสุวรรณ แม่ทัพน้อยที่ 3 พร้อมคณะ และเครือข่ายทั้งภาครัฐ เอกชน และสถาบันการศึกษา ร่วมประชุมหารือแนวทางพัฒนา “เทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ (UAV-Drone)” เพื่อรับมือไฟป่าและวิกฤตฝุ่นควันอย่างยั่งยืน
ในการประชุมครั้งนี้ เป็นการหารือกันครั้งแรกในมุมมองการใช้โดรนป้องกันไฟป่าของแต่ละหน่วยงาน โดยการนำเสนอมุมมองและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ แนวทางต่างๆ ดังนี้
ศาสตราจารย์ ดร.อภิชาต โสภาแดง คณบดีวิทยาลัยพหุวิทยาการและสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กับแนวคิดการพัฒนา "ระบบโดรนอัจฉริยะ พิทักษ์ป่าภาคเหนือจากวิกฤตไฟป่าและฝุ่น PM2.5 (DWPMS) เพื่อเฝ้าระวังและดับไฟป่าอัตโนมัติ 24 ชั่วโมง
ศาสตราจารย์ปฏิบัติ ดร. เศรษฐ์ สัมภัตตะกุล ผู้อำนวยการสำนักบริการวิชาการ มช. (UNISERV CMU) และอาจารย์สาขาวิชาบูรณาการศาสตร์ กลุ่มเรียนรู้และงานวิจัยการบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ศูนย์ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (CCDC) นำเสนอความก้าวหน้าและการจัดการแบบบูรณาการดังนี้:
- โมเดลการจัดการ 8 - 3 - 1: คือการเตรียมความพร้อม 8 เดือน, เผชิญเหตุ 3 เดือน และฟื้นฟู 1 เดือน เพื่อแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ
- ระบบตรวจวัดฝุ่น: พัฒนาเครื่อง DustBoy (วัดฝุ่นภายนอก) และ DustGirl (วัดฝุ่นภายในอาคาร) รวมถึงการสร้างห้องปลอดฝุ่นแรงดันบวก เพื่อลดอัตราการป่วยของกลุ่มเปราะบางได้ถึง 50% และจัดทำชุดการเรียนรู้ DustBoy Kit4Kids ให้เด็กในชุมชน
- ระบบ Fireman Tracking (LoRa Mesh): พัฒนาระบบติดตามอาสาดับไฟป่าในพื้นที่อับสัญญาณ (เช่น ที่ อ.อมก๋อย) โดยใช้เทคโนโลยีส่งสัญญาณแบบกบกระโดด ซึ่งมีต้นทุนเพียง 200,000 บาท (ถูกกว่าของต่างประเทศที่เสนอราคา 5 ล้านบาท) ช่วยให้การส่งเสบียงและการช่วยเหลือแม่นยำขึ้น
- ข้อมูลดาวเทียมความถี่สูง: เตรียมร่วมมือกับเครือข่ายดาวเทียม Start-up (OroraTech) ที่มีดาวเทียม 30 ดวง เพื่อให้ได้ข้อมูลจุดความร้อนทุก 15 นาที แทนการรอข้อมูลจาก NASA ที่มีรอบบินจำกัด
- ระบบ Green Finance และ Blockchain: เสนอการระดมทุนที่โปร่งใสผ่าน Tokenization เช่น การให้ประชาชนนำพอยท์จากร้านสะดวกซื้อมาแลกเป็นอุปกรณ์เป่าลมให้เจ้าหน้าที่ โดยสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้
คุณอาคม สุวรรณกันธา รองประธานกรรมการหอการค้าจังหวัดเชียงใหม่ และ คุณเจตนากร เป็งศิริ
ตัวแทนบริษัท JFOX AIRCRAFT Co., Ltd. นำเสนอเทคโนโลยีโดรนขั้นสูง แนวทางการยกระดับและพัฒนา เทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ UAV-Drone เพื่อสนับสนุนและแก้ไขปัญหาไฟป่าและภัยภิบัติภาคเหนือ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิระพงศ์ ลือชัย คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เชียงราย นำเสนอการดัดแปลงโดรนเพื่อการเกษตรมาใช้ในภารกิจไฟป่า เช่น การติดตั้งระบบทิ้งสารดับเพลิงขั้นต้น และโดรนสำหรับการลาดตระเวนและต่อต้านโดรนแปลกปลอม (Counter-Drone) ด้วยการยิงตาข่ายหรือกระสุนเจล
ศาสตราจารย์ ดร.พีรพงศ์ จิตเสงี่ยม รองผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย สถาบันวิจัยพหุศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวเสริมว่า แม้เทคโนโลยีจะล้ำหน้า แต่หากบริบทสังคมชุมชนไม่พร้อมรับ เทคโนโลยีนั้นก็จะไม่ประสบความสำเร็จ สถาบันวิจัยพหุศาสตร์จะเข้ามาทำหน้าที่สังเคราะห์ข้อมูลร่วมกับกองทัพ เพื่อวิเคราะห์ระดับความพร้อมของแต่ละพื้นที่ และจับคู่ระดับเทคโนโลยี (Solution) ให้เหมาะสมกับชุมชนนั้นๆ เพื่อให้เกิดการใช้งานจริง
การประชุมครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า“การแก้ปัญหาไฟป่า ไม่ใช่เรื่องของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง”แต่คือการบูรณาการองค์ความรู้ เทคโนโลยี และความเข้าใจบริบทชุมชน เพื่อให้เกิดการใช้งานจริงและยั่งยืน
